Stupanj i stepen

C, D, E, F, G, A i H zajedno sa prvim sledećim C čine osnovnu lestvicu (C dur skalu) o kojoj ćete se u ovoj Školi Gitare naslušati. Kao osnovna često se uzima za primer ma šta trebalo da se objasni.


 

    Stupanj

Osnovnu lestvicu, kao što rekosmo, čine C, D, E, F, G, A, H i C i svaki ton je jedan od stupnjeva lestvice. U konkretnoj lestvici C je prvi stupanj lestvice, D drugi, E treći, F četvrti, G peti, A šesti, H sedmi i C osmi stupanj. Ako bi lestvicu činili neki drugi tonovi prvi stupanj bi bio prvi ton te lestvice, drugi stupanj drugi ton itd. Jednostavno svaki ton ima onaj stupanj koji odgovara rednom broju mesta u skali.

 

    Stepen

Između stupnjeva (tonova) neke lestvice postoje razmaci koji se zovu stepeni. Stepen može biti ceo ili polustepen. Evo kako sve izgleda ako za primer uzmemo C dur lestvicu. Između C i D, tačnije prvog i drugog stupnja C dur skale stoji ceo stepen. Između D i E, drugog i trećeg stupnja ceo stepen, između E i F, trećeg i četvrtog stupnja polustepen, između F i G, četvrtog i petog stupnja ceo stepen, između G i A, petog i šestog stupnja opet ceo stepen, između A i H, šestog i sedmog stupnja isto ceo stepen i na kraju između H i C, sedmog i osmog stupnja polustepen. Raspored celih i polustepena među stupnjevima je ono po čemu se skale razlikuju.

Sve se ovo možda najbolje vidi na klavijaturi. Tačno tamo gde postoji ceo stepen između stupnjeva postoji i crna dirka između dve bele a tamo gde je raspon polustepen crne dirke nema.